หน้าหลัก > งานวิจัยรางจืด  
 
รางจืด คืออะไร / มีลักษณะอย่างไร / สรรพคุณของรางจืด

บทสัมภาษณ์ อ.สักก์สีห์ คุณวิภูศิลกูล อาจารย์พิเศษ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
และที่ปรึกษาเภสัชสมุนไพร บริษัทผลิตภัณฑ์ สมุนไพรไทย จำกัด


รางจืด คืออะไร / มีลักษณะอย่างไร / สรรพคุณของรางจืด

ชื่อทางวิทยาศาสตร์ : Thunbergia laurifolia Lindl.
วงศ์ Acanthaceae
      "รางจืด" หรือที่ทางภาคกลางเรียกกันอย่างติดปากว่า "ยาเขียว" เป็นพืชวงศ์อะแคนทาซีอี้ (Acanthaceae) เป็นไม้เลื้อย สามารถพบได้ทั่วไป เนื่องจากเป็นพืชที่เกิดและโตเองตามธรรมชาติ

ลักษณะ
     เป็นไม้เลื้อย ไม่มีแก่นไม้ ใบเรียวยาว ขนาดใบยาว 4-7 ซม. กว้าง 8-15 ซม. ขอบใบเรียบหรือมีหยักเล็กน้อย สีเขียวเข้ม มีดอกสีน้ำเงินแกมม่วงอ่อนๆ เป็นช่อ สีไม่สด (คล้ายดอกสร้อยฟ้า ซึ่งบางคนเข้าใจผิด คิดว่าเป็นพืชชนิดเดียวกัน แต่ดอกสร้อยฟ้าจะสวยกว่ามาก มีช่อดอกสีฟ้า น้ำเงินเข้ม ออกดอกทั้งต้น สวยงาม เป็นไม้ประดับ)

สรรพคุณ
     มีสรรพคุณโดดเด่นในเรื่อง การล้างพิษ แก้เบื่อ แก้อาการเมาค้าง ลดไข้ แก้กระหายน้ำ

ทำไม "รางจืด" ถึงได้รับความนิยม
     "กระทรวงสาธารณสุขได้ทำการวิจัยรางจืดอย่างจริงจัง พบว่าสามารถล้างพิษยาฆ่าแมลงได้ พร้อมเผยแพร่ข้อมูลการวิจัย เพื่อให้ประชาชนทราบข้อมูลและนำไปใช้ประโยชน์ เมื่อมีการเผยแพร่ข้อมูลจากหน่วยงานราชการที่น่าเชื่อถือได้ ทำให้รางจืดได้รับความนิยมมากขึ้น บริษัทผลิตยาและศูนย์วิจัยต่างๆจึงหันมาให้ความสำคัญนำรางจืดไปผลิตยาสมุนไพรที่ได้มาตรฐานต่อไป"
     สารสำคัญที่พบในรางจืดเมื่อทำการสกัด คือ กลุ่ม fiavonoidphenolic, apigenin,cosmosin,deiphindin-3,5-di-O-B-D-glucoside, clorogenic acid, caffeic acid การสกัดด้วยการต้ม พบว่าให้ปริมาณสารสำคัญที่มากกว่า และทำให้ได้สารที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงสุด

อาจารย์สักก์สีห์เล่าว่า
     "เมื่อปี 2522 ที่โรงพยาบาลชุมพร เขตอุดมศักดิ์ มีชาวบ้านชาวประมง รับประทานไข่แมงดาทะเลที่มีพิษ เมื่อพิษเข้าสู่ร่างกายมีอาการรุนแรงจนผู้ป่วยหมดสติเมื่อนำตัวส่งโรงพยาบาล ผู้ป่วยต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ ซึ่งพิษที่อยู่ในแมงดาทะเล คือ เทโทรโดท็อกซิน (Tetrodotoxin) สารนี้จะพบในแมงดาทะเลและปลาปักเป้า ซึ่งมีพิษทำให้ผู้ป่วยอาจถึงตายได้ ผู้ป่วยได้รับพิษจากแมงดาทะเลจนไม่ได้สติ ต้องให้อาหารทางสายยาง ญาติของผู้ป่วยต้มใบรางจืดและนำน้ำที่ได้จากการต้มใบรางจืดนี้ ให้ผู้ป่วยดื่ม โดยหมอผู้รักษาไข้ให้ผู้ป่วยรับประทานน้ำรางจืดผ่านทางสายยาง ร่วมกับการรักษาแผนปัจจุบัน พบว่า เมื่อให้น้ำรางจืดผ่านทางสายยางไป 40 นาที ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น ซึ่งแพทย์ผู้รักษามีความประทับใจกับสรรพคุณการล้างพิษของรางจืดเป็นอย่างมาก ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นจนหายเป็นปรกติ"

ส่วนที่ใช้ทำยา
     ใบ, ราก, เถา
     "ใบ ใช้ใบโตเต็มที่ อายุประมาณ 1 ปี ใช้ 5-7 ใบ นำไปต้มในน้ำเดือด น้ำที่ได้จากการต้มรางจืดสามารถใช้ทำยาดื่มล้างพิษได้ การต้ม ทำให้เปลี่ยนสาระสำคัญในรางจืดให้มีมากขึ้นกว่าใบสด นอกจากการใช้ใบสดๆนำมาต้มเพื่อนำน้ำรางจืดมาดื่มแก้พิษแก้อาการเมาค้างแล้ว ปัจจุบันยังพบว่า ผู้ผลิตยาที่ได้มาตรฐาน นำรางจืดมาอบแห้งเพื่อทำเป็นชาชงสำหรับดื่มด้วย การอบแห้ง ไม่ได้ทำให้สาระสำคัญในรางจืดลดน้อยลงแต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม การอบแห้ง ควรอบใบสดของรางจืดให้แห้งนานกว่า 3 วันขึ้นไป เพื่อไม่ให้ ใบรางจืดแห้งเกิดเชื้อรา เมื่อเก็บไว้ในระยะเวลานาน"
     "นอกจากการอบแห้งใบรางจืดเพื่อนำมาทำชาชงสำหรับดื่มแล้ว สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งก็คือ การสกัดสารสำคัญจากรางจืด มาทำยาแคปซูลหรือตอกเป็นยาเม็ด ซึ่งยาในรูปแบบเม็ดสะดวกสำหรับผู้บริโภคมากกว่าในรูปแบบอื่นๆ ทำให้ผู้บริโภคสามารถรับประทานยาได้ง่ายขึ้น สะดวก รับประทานยาในจำนวนที่น้อยลง แต่ได้ผลการรักษาที่มีประสิทธิภาพ"
     "การเลือกยาสมุนไพรเพื่อรับประทาน ไม่ว่าจะเป็น รางจืดหรือยาสมุนไพรอื่นๆ ผู้บริโภคควรเลือกผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ มีมาตรฐานในการผลิตยา มีฉลากระบุวันที่ผลิต วันหมดอายุ สถานที่ผลิต และทะเบียนยาชัดเจน ที่สำคัญ ฉลากยาต้องระบุสาระสำคัญของตัวยาสมุนไพรนั้นๆอย่างชัดเจนด้วย ถึงจะให้ผลการรักษาโรคได้จริง การเลือกซื้อยาสมุนไพรจากผู้ผลิตที่ไม่ได้มาตรฐานนั้น เสี่ยงต่ออันตรายที่เกิดจากกระบวนการผลิตที่ไม่ได้มาตรฐาน เช่น เชื้อราในยา นอกจากนั้นยังส่งผลให้ยาที่รับประทานเข้าไปไม่มีผลทางการรักษาอีกด้วย"
     "แนวโน้มในอนาคตของรางจืดและการเติบโตในวงการสมุนไพรไทย ด้วยสรรพคุณเด่นของรางจืดในเรื่อง ?ล้างพิษ? ตามรายงานการวิจัยต่างๆ เช่น การทำลายพิษแอลกอฮอล์ ฟื้นฟูสภาพตับให้แข็งแรงในผู้ป่วยที่ดื่มสุรา ต้านมะเร็ง กำจัดโลหะหนัก สารตะกั่ว สารหนู สารแคชเมี่ยมออกจากร่างกาย จนถึงการรับประทานรางจืดเพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือด ทำให้รางจืดเป็นสมุนไพรที่น่าสนใจมากอีกตัวหนึ่ง"


อ้างอิงโดย : อ.สักก์สีห์ คุณวิภูศิลกูล อาจารย์พิเศษ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และที่ปรึกษาเภสัชสมุนไพร บริษัทผลิตภัณฑ์ สมุนไพรไทย จำกัด

 
 
รางจืด คืออะไร / มีลักษณะอย่างไร / สรรพคุณของรางจืด
มอบยาแคปซูลผสมรางจืด และยาชงผสมรางจืด
สสจ.สมุทรปราการ
มอบยาแคปซูลผสมรางจืด และยาชงผสมรางจืด
โรงพยาบาลสมุทรปรการ
เหตุไฟไหม้บ่อขยะที่เขตเทศบาล จ.พระนครศรีอยุธยา